2020 - 2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 - 2013 - 2012 - 2011 - 2010 - 2009 - 2008 - 2007
26.5.2020

Veitt & sleppt virka betur ß sjˇbleikju en lax - ˙r safni Flugur.is

   
═ ■ß g÷mlu gˇ­u daga. Svona vei­i er fßtÝ­ Ý Ýslenskum sjˇbleikjußm ß seinni ßrum. Er sjˇbleikjan ˇ■rjˇtandi au­lind e­a ber a­ stu­la a­ vexti og vi­gangi hennar me­ ■vÝ a­ vei­a og sleppa? Svari­ er a­ ne­an.

 Ůa­ er mun ßrangursrÝkara a­ sleppa aftur veiddri sjˇbleikju en veiddum laxi. Sjˇbleikjustofnar ═slands ■urfa ß ■vÝ a­ halda a­ vei­imenn sleppi aftur veiddum fiski. Ůetta er me­al ■ess sem lesa mß ˙r meistaraverkefni Ý au­lindafrŠ­i sem Erlendur Steinar Fri­riksson var­i Ý sÝ­ustu viku vi­ Hßskˇlann ß Akureyri. FlugufrÚttir rŠddu vi­ Erlend Steinar Ý febr˙ar 2014 um rannsˇknina og birtist vi­tali­ hÚr:

Eins og frŠ­imanna er hßttur ■ß sag­ist h÷fundur ekki vilja slß neinu fram ßn 100% r÷kstu­nings, ■etta vŠru vÝsindalegar rannsˇknir, hÚr vŠru ■ˇ fram komnar řmsar sta­reyndir og vÝsbendingar sem ■÷rf vŠri ß a­ rannsaka enn frekar.

Hvergi Ý heiminum

"Forsaga mßlsins er s˙ a­ sjˇbleikjustofninn Ý Eyjafjar­arß hrundi gj÷rsamlega ß ßrunum 2001-2008, fˇr ˙r um 3.000 bleikjum Ý um 700. Ůß var ßkve­i­ a­ innlei­a vei­a og sleppa a­fer­ina og ■egar Úg fˇr a­ sko­a ■etta ■ˇtti mÚr fur­u sŠta a­ hvergi ß landinu og hvergi Ý ÷llum heiminum fyndi Úg neinar rannsˇknir um ■a­ hva­a ßhrif ■a­ hef­i ß bleikju e­a sjˇbleikju a­ vei­a og sleppa. ╔g ger­i ■a­ ■vÝ a­ verkefni mÝnu a­ fylgjast me­ ■essari tilraun, merkja fiska, sleppa aftur og fylgjast me­ endurheimtum."

Helstu ni­urst÷­ur Erlends Steinars eru a­ lei­a megi a­ ■vÝ lÝkum a­ mj÷g mikill meirihluti ■eirra sjˇbleikja sem eru veiddar og sleppt aftur, lifi af og gegni sÝ­an hlutverki sÝnu vi­ hrygningu og vi­hald stofnsins.

┴gŠtar endurheimtur

"Ůa­ vir­ist vera a­ um 50% af sjˇbleikjustofninum drepist ß milli ßra af nßtt˙rulegum ßstŠ­um. Ůa­ eru nßtt˙ruleg aff÷ll sem geta stafa­ af ve­urfari, hamfaraflˇ­um, rßndřrum, aldri, sřkingum og svo framvegis. Endurheimtur ß sjˇbleikjum sem Úg merkti voru hins vegar um 10% sem mß tv÷falda upp Ý um 20% ■egar liti­ er til ■ess a­ um helmingur stofnsins drepst.  Ůa­ er nokku­ nŠrri ■vÝ vei­ihlufalli sem koma fram rannˇknum Ý Vesturdalsß ß sÝnum tÝma. Vi­ skulum hafa Ý huga a­ bleikjan getur endurteki­ hrygninguna ßr eftir ßr og ■vÝ er hver fiskur afar dřrmŠtur.  ŮŠr vir­ast nŠr undantekningarlaust lifa ■a­ af a­ horfast Ý augu vi­ vei­imanninn og vera losa­ar af krˇk."

Ůolir vel ■essa me­fer­

Og vÝsindama­urinn ger­i fleira en a­ rřna Ý t÷lurnar til a­ sannreyna ■etta.

"Jß, almennt hefur komi­ fram Ý rannsˇknum a­ aff÷ll af veiddum og slepptum laxfiskum eru mest fyrstu tvo sˇlarhringana, ■annig a­ Úg ger­i tilraun me­ ■a­ lÝka. ╔g veiddi tvisvar sinnum tÝu sjˇbleikjur og setti Ý kistur Ý ßnni. Eftir tvo sˇlarhringa var engin bleikja dau­ og allar sprŠkar eins og ekkert hef­i Ýskorist. Bleikjan er har­ger fiskur og vir­ist ■ola vel ■essa me­fer­.


Veitt ß einu af ne­stu svŠ­um Eyjafjar­arßr.

Ůa­ kom ■vÝ Ý ljˇs a­ engin merki vŠru um skammtÝmaaf÷ll Ý kistunum og Úg gat ekki heldur sÚ­ mun ß aff÷llum eftir ■vÝ hvenŠr sumars bleikjan var veidd og sleppt aftur e­a milli ■ess hva­a vei­imenn veiddu hana e­a ß hva­a ger­ir flugna: t˙pur, p˙pur e­a straumflugur."

Hins vegar virtust endurheimtur aukast eftir ■vÝ sem bleikjan var stŠrri - ■a­ gŠti ■řtt a­ minni aff÷ll vŠru ß stŠrri bleikju e­a skrßning ß stŠrri bleikju sÚ betri."

Stjˇrnlausar vei­ar?

Ertu a­ segja me­ ■essu a­ mi­a­ vi­ hratt hnignandi ßstand sjˇbleikjustofna ß ═slandi sÚ full ßstŠ­a til a­ sko­a ■a­ a­ sleppa aftur veiddri sjˇbleikju og jafnvel gera ■a­ a­ reglu fremur en undantekningu?


HÚr sÚst gl÷gglega hvernig sjˇbleikjuvei­in hefur hruni­ ß ═slandi og Ý Noregi frß 1995-2012. (Mynd: Gu­ni Gu­bergsson).

"Jß, tvÝmŠlalaust. Ůa­ hefur svo gott sem ekkert veri­ huga­ a­ vei­istjˇrnun ß sjˇbleikju. Ůetta eru mest megnis stjˇrnlausar vei­ar ßn kvˇta. Rannsˇknir mÝnar lei­a Ý ljˇs a­ mikill meirihuti af ■eirri bleikju sem er sleppt aftur lifir ■a­ af og getur ■ß komi­ Ý ßrnar aftur og aftur til a­ hrygna. Ůannig fßum vi­ Ý ßrnar ■essar 50-70 sm kusur sem allir sŠkjast eftir a­ fß ß fluguna en ■a­ eru jafnframt bestu "varphŠnurnar" og a­ ÷llum lÝkindum ■eir fiskar sem best geta for­ast nßtt˙ruleg aff÷ll, fyrir utan ■au sem ver­a vegna aldurs. Ef um 50% stofnsins drepst ß milli ßra og 10-25% taka agn vei­imanna, ■ß er augljˇst a­ ■a­ munar mj÷g miki­ um ■a­ sem vei­imenn drepa af sjˇbleikju - bara sß hluti getur tv÷falda­ fj÷lda ■eirrar bleikju sem nŠr a­ vaxa ˙r 40 sm Ý 60 sm og hver vill ekki sjß fleiri stˇrar bleikjur?


Sjˇbleikjukusa.

Tali­ er a­ 70-90% af laxi Ý ßm drepist yfir veturinn e­a komist ekki aftur til sjßvar, ■annig a­ ßhrif vei­a og sleppa hljˇta a­ vera hverfandi Ý laxvei­i en ■a­ munar heljarmiki­ um ■au Ý bleikjuvei­i."

Segir Erlendur Steinar sem fur­a­i sig ß ■vÝ a­ enginn skyldi hafa rannsaka­ ßhrif vei­a og sleppa ß bleikjuvei­ar og lŠtur sig n˙ dreyma um a­ halda rannsˇknum ß ■essu svi­i ßfram.

-rhr

20.8.2020

Klinkhammer

17.8.2020

HelgarfrÚttir

15.8.2020

Tungsten ÷rt˙bur

10.8.2020

FiskifrÚttir

4.8.2020

Vi­tal vi­ KK

24.7.2020

Laxvei­i vikan

22.7.2020

Flugan Friggi

18.7.2020

FlugufrÚttir

26.6.2020

Vei­imynd dagsins

23.6.2020

Mundu veltikasti­

21.6.2020

Flottar opnanir

17.6.2020

Veitt og sleppt

16.6.2020

Laxa opnanir

10.6.2020

LaxafrÚttir

19.5.2020

Sagan um Krˇkinn

6.5.2020

Dagur Ý Kjˇs

3.5.2020

Nřja Sjßland

28.4.2020

Nor­an frÚttir

24.3.2020

Vika Ý vei­i